Les 4: Bestanden en mappen beheren — OS & Linux-track

Stap 1 / 6

Aanmaken: mkdir en touch

mkdir — make directory

Maak een nieuwe map aan.

mkdir projecten

Maakt de map 'projecten' aan

mkdir -p a/b/c

Maak ook tussenliggende mappen aan

touch — leeg bestand aanmaken

Maakt een leeg bestand aan (of update de tijdstempel).

touch index.php

Maakt een leeg bestand index.php

touch a.txt b.txt c.txt

Meerdere bestanden tegelijk

Terminal

Probeer: mkdir projecten, touch index.php, ls

student@linux:~$

Stap 2 / 6

Kopiëren en verplaatsen: cp en mv

cp — copy

cp bestand.txt kopie.txt

Kopieer naar nieuwe naam

cp bestand.txt /tmp/

Kopieer naar andere map

cp -r mapje/ /tmp/backup/

-r = recursief (voor mappen)

mv — move (ook hernoemen)

mv oud.txt nieuw.txt

Hernoemen (verplaatsen naar zelfde map)

mv bestand.txt /tmp/

Verplaats naar andere map

mv mapje/ /var/www/

Verplaats hele map (geen -r nodig)

💡 mv vs cp

cp laat het origineel staan. mv verwijdert het origineel (het verplaatst het). mv is ook de manier om bestanden te hernoemen in Linux — er is geen apart rename-commando.

Stap 3 / 6

Verwijderen: rm ⚠️

⚠️ Geen prullenbak

In Linux gaat een verwijderd bestand niet naar de prullenbak. Het is direct en permanent weg. Denk twee keer na voor je rm gebruikt.

rm bestand.txt

Verwijder één bestand

rm -i bestand.txt

-i = vraag bevestiging (veiligst)

rm -rf mapje/

-r = recursief (map + inhoud), -f = force (geen vragen)

⚠️ Gebruik alleen als je zeker bent wat je verwijdert!

rm -rf /

🚨 NOOIT DOEN — verwijdert het hele systeem

Veiliger alternatief: mv naar /tmp

Als je twijfelt: verplaats naar /tmp in plaats van verwijderen. /tmp wordt bij de volgende herstart leeggemaakt.

mv verdachte-map/ /tmp/backup-verdachte

Later kun je nog terugkijken of verwijderen

Stap 4 / 6

Bestanden lezen: cat, head, tail

cat

Toont hele bestandsinhoud.

cat bestand.txt

Handig voor kleine bestanden. Voor grote bestanden beter less gebruiken.

head

Toont de eerste regels.

head bestand.txt

eerste 10 regels

head -20 bestand.txt

eerste 20 regels

tail

Toont de laatste regels.

tail bestand.txt

laatste 10 regels

tail -f /var/log/nginx/error.log

-f = live meekijken!

Terminal

Probeer: cat log.txt, head log.txt, tail log.txt, head -3 log.txt

student@linux:~$

Stap 5 / 6

Redirects (> >>) en pipes (|)

Dit zijn de supersterke combinaties van de terminal — je kunt commando's met elkaar laten samenwerken.

> — output naar bestand (overschrijven)

echo "Hallo wereld" > bestand.txt

Schrijft "Hallo wereld" naar bestand.txt. Overschrijft als het al bestaat!

>> — output toevoegen (appenden)

echo "Nieuwe regel" >> bestand.txt

Voegt toe aan het einde — het bestaande wordt NIET overschreven

| — pipe: geef output door aan volgend commando

ls -la | grep ".php"

Toon alleen bestanden die ".php" bevatten

cat access.log | grep "ERROR"

Filter logbestand op ERROR-regels

ps aux | grep nginx

Zoek nginx-processen in de proceslijst

💡 De filosofie van Linux

Elk commando doet één ding goed. Via pipes combineer je ze tot krachtige workflows. cat logbestand | grep ERROR | tail -20 — de laatste 20 foutregels in een log. Dit is Unix-filosofie in de praktijk.

Stap 6 / 6

Samenvatting & kennischeck

✓mkdir -p maakt mappen inclusief tussenliggende

✓touch maakt een leeg bestand aan

✓mv is ook hernoemen — er is geen rename-commando

✓rm -rf is permanent — geen prullenbak

✓tail -f laat je live in een logbestand meekijken

✓| koppelt commando's, >> voegt toe aan bestand