OS & Linux-track › Les 6 van 8

📦 Pakketten installeren

apt, sudo en de Linux app store — plus PHP & Composer als praktijkvoorbeeld.

⏱ 20 min•5 stappen• Les 2 aanbevolen
Stap 1 / 5

Pakketbeheer: de Linux app store

In Windows download je een .exe en installeert het. In Linux gebruik je een pakketbeheerder — een soort gecureerde app store die alles regelt: downloaden, afhankelijkheden oplossen, updates.

🏪 Metafoor: een centrale pakkettenbezorger

apt is als een bezorgdienst die niet alleen jouw pakket brengt, maar ook alles wat erbij hoort automatisch meebrengt. Wil je PHP? apt installeert ook de benodigde libraries.

apt — Ubuntu & Debian
De standaard op Ubuntu, Debian en alle afgeleiden (98% van webservers).
sudo apt update
sudo apt install nginx
yum / dnf — Red Hat-familie
Op RHEL, CentOS, Fedora. Dezelfde ideeën, andere syntax.
sudo dnf update
sudo dnf install nginx
💼 In de praktijk

Jij gaat overwegend Ubuntu/Debian-servers tegenkomen op stage. apt is daarvoor de tool. De commando's zijn altijd hetzelfde — alleen de pakketnamen kunnen verschillen.

Stap 2 / 5

De apt-commando's

sudo apt update

Haalt de lijst van beschikbare pakketten op van de servers. Installeert nog niets — alleen bijwerken van de lijst.

$ sudo apt update
Get:1 http://archive.ubuntu.com/ubuntu focal InRelease
Reading package lists... Done
23 packages can be upgraded.

💡 Altijd eerst updaten vóór je installeert — anders installeer je verouderde versies.

sudo apt install pakket

Installeert een pakket + alle afhankelijkheden. Vraagt bevestiging met [Y/n].

$ sudo apt install curl
The following packages will be installed: curl libcurl4
Do you want to continue? [Y/n] Y
sudo apt remove pakket

Verwijdert een pakket (configuratiebestanden blijven).

sudo apt purge pakket verwijdert ook configuratiebestanden.

sudo apt upgrade

Installeert alle beschikbare updates voor geïnstalleerde pakketten.

Terminal — apt simulator
Probeer: sudo apt update, sudo apt install curl, sudo apt install nginx, which curl
student@linux:~$
Stap 3 / 5

sudo — tijdelijke beheerdersrechten

sudo staat voor SuperUser DO. Het voert één commando uit met beheerdersrechten, zonder dat je ingelogd bent als root.

⚠️ Waarom niet altijd als root?
  • • Als root maak je één fout → systeem kapot
  • • Geen audit trail: wie deed wat?
  • • Malafide software krijgt meteen alle rechten
  • • Goede praktijk: minimale rechten
✅ sudo is veiliger
  • • Jij logt in als gewone gebruiker
  • • sudo voor specifieke taken
  • • Vraagt jouw wachtwoord (niet root)
  • • Logs bijgehouden in /var/log/auth.log
sudo in de praktijk
sudo apt install php
Voer één commando als root uit
sudo -i
Ga naar root-shell (doe dit alleen als het echt moet — exit om terug te gaan)
sudo systemctl restart nginx
Services beheren (les 7)
💡 Wachtwoord zichtbaar?

Als je sudo gebruikt en je wachtwoord typt, zie je geen sterretjes. Dat is normaal in Linux — het beschermt tegen schouder-meekijkers die sterretjes tellen.

Stap 4 / 5

🎯 Praktijkvoorbeeld: PHP en Composer installeren

Op een verse Ubuntu-server installeer je PHP en Composer — de tools die je nodig hebt voor Symfony. Dit is wat je straks op je stage-server zal doen.

1. Pakettenlijst bijwerken
sudo apt update
2. PHP installeren (met veelgebruikte extensies)
sudo apt install php php-cli php-mbstring php-xml php-curl php-zip unzip
$ php --version
PHP 8.2.10 (cli) (built: Sep 26 2024)
3. Composer installeren

Composer staat niet als standaard pakket — we downloaden het installer-script en verplaatsen het naar /usr/local/bin zodat het overal beschikbaar is.

curl -sS https://getcomposer.org/installer -o composer-setup.php
sudo php composer-setup.php --install-dir=/usr/local/bin --filename=composer
rm composer-setup.php
4. Controleren
$ which php
/usr/bin/php
$ which composer
/usr/local/bin/composer
$ composer --version
Composer version 2.7.6
Stap 5 / 5

Samenvatting & kennischeck

✓apt is de pakketbeheerder op Ubuntu/Debian
✓Altijd eerst apt update vóór installeren
✓sudo voert één commando uit met root-rechten
✓Niet altijd als root — sudo is veiliger en traceerbaarder
✓which commando laat zien waar het programma staat
✓PHP + Composer installeren met apt + handmatig script